Europäisches Institut für Menschenrechte - Prof. Dr. Dr. Ümit Yazıcıoğlu -
       Europäisches Institut für Menschenrechte- Prof. Dr. Dr. Ümit Yazıcıoğlu -

Göç sorununda Avrupa nereye gidiyor!

 

4 yıllık izleme şimdi feci etkilerini gösteriyor. Corona virüsü Yunan adalarına tekrar yeniden ulaştı. Moria gibi tamamen aşırı kalabalık yerleşim yerlerinde olan AB’nin sıcak nokta kamplarında, feci hijyen koşulları ve neredeyse hiç tıbbi bakım altında olmayan yerlerde bir araya toplanmış olan 40.000 kişi, yakında ölümcül hastalığın insafına kalabilir. Avrupa devletleri pandemiden korunmak ve hatta küçük grupların sosyalleşmesini engellemek için sınırlarını kapatırken, kemer sıkma politikası ve ekonomik krizden ağır şekilde etkilenen Yunan sağlık sistemi hiçbir şekilde gerekli tıbbi bakımı sağlayamıyor. Yaygın olan yeni bir hastalık salgını durumunda mültecilerin durumlarını kötü günler bekliyor. AB, mülteci kamplarını temizlemek ve insanları güvenli bir şekilde tahliye etmek için yapılan tüm çağrıları engellemeye devam ediyor. Aksine sorunların çözümü için  kilitlenme yapıyor. Bu, son iki hafta içinde Yunanistan-Türkiye sınırında tanık olduğumuz şeye uyuyor: Temel insan hakları, Avrupa hukuku ve Cenevre Mülteci Sözleşmesi'nin acımasız ihlalleriyle birlikte AB göç politikalarının benzeri görülmemiş bir vahşileşmesi açık açık ortada.

 

Avrupa'da koruma arayan insanlara karşı göz yaşartıcı gazla ateş ediliyor, bu insanlar dövülüyor, soyuluyor ve yasadışı bir şekilde sınırdan geri itiliyorlar. Ege Denizi'nde kaçaklar Yunan sahil güvenlik birimleri tarafından saldırgan bir şekilde saldırıya uğruyor, motorlar bozuluyor ve şişme botlar bıçaklanıyor. 2015'te konuşulamayan şey bile şimdi gerçek oldu: sınır gerçek mühimmatla korunuyor ve Yunanistan-Türkiye Meriç sınırında birkaç kişi vurularak öldürüldü. Böylece, Avrupa sınır politikası insanların dış sınırlarda pasif bir şekilde ölmesine izin vererek aktif öldürme politikasına dönüşmüştür. Yunan adalarındaki gönüllüler ve uluslararası örgütlerin çalışanları, aşırı sağcılar ve faşist çeteler tarafından tehdit ediliyor ve vahşice dövülüyorlar.   Avrupa'nın dört bir yanından faşistler Yunan adalarına geliyor, sosyal merkezler ve dayanışma yapılarını ateşe veriyorlar, mültecilere zulüm ediyorlar.

 

Ayrıca 1 Mart'tan itibaren Yunanistan'a giriş yapan tüm kişilerin sığınma hakkı askıya alındı. Yunan  hükümet sözcüsü Stelios Petsas aracılığıyla bir ay boyunca yeni gelenlerden daha fazla sığınma başvurusu kabul etmeyeceğini duyurdu. Yeni gelen mülteciler, Midilli limanındaki gibi geçici gözaltı koşulları altında tutuluyor ve sınır dışı edilecekler. Sadece koruma hakkından mahrum bırakılmakla kalmıyorlar; Gazete haberlerine göre, insanların “yasadışı giriş” nedeniyle dört yıl hapis cezasına çarptırıldığı ve haklarında yüzlerce dava  Yunanistan’da açıldığı malum.

 

Bütün bu yapılanlar sadece çok övülen Avrupa değerlerini ayaklar altına almakla kalmıyor, aynı zamanda uluslararası hukuku, Avrupa hukukunu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini ve Cenevre Mülteciler Sözleşmesini de ihlal ediyor.

 

1. Yunanistan, çok sayıda uluslararası ve insan hakları sözleşmesinde yer alan uluslararası hukuk kapsamında geri göndermeme ilkesine uymayı taahhüt etmiştir (örneğin. Madde 33 Cenevre Mülteci Sözleşmesi, Madde 3 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi).  Fakat Yunanistan sınırında silahlı şiddet kullanarak ve sığınma prosedürü uygulamadan insanları hukuk kurallarına uygun olmayan bir şekilde sınır dışı etmektedir. Bu metot  ahlaki ve hukuki olmadığı gibi, belirtiğim geçerli yasal normlara  aykırıdır ve sürekli bir yasa ihlalini temsil etmektedir.

 

2. Toplu sınır dışı etmek yasaktır.  Bu durum insan hakları ve Avrupa hukukunda da sabittir. Bu gerçeklik Avrupa Temel Haklar Şartı'nın 19. Maddesi 1., AİHS'nin 4. Ek Protokolü'nün 4. Maddesinde açık açık belirtilmektedir. Yunanistan bu ilkelere bağlı kalmalı. Yunanistan hükümeti de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin İspanya-Fas sınırındaki geri gönderme uygulamasına ilişkin son kararına (8675/15 ve 8697/15) atıfta bulunamaz. Çünkü bu kararda hadisede giriş alternatifi mevcuttur ve koruma başvurusu başka bir yerde yapılabilir. Yunanistan'da böyle bir alternatif yok, diğer sınır kapılarında veya karakollarda koruma talebinde bulunulamıyor. Bu ne sığınma hakkının askıya alınmasının ne de sınırın tamamen kapatılmasının yasal olmadığı anlamına gelir. Hem geri gönderme yasağı hem de toplu sınır dışı etme yasağı koşulsuz olarak geçerlidir ve herhangi bir zamanda veya hiçbir koşulda- özellikle anlaşma olarak bilinen Mart 2016 tarihli AB-Türkiye anlaşması gibi yasal olarak kutsal olmayan bir anlaşma yoluyla- askıya alınamaz.

 

Avrupa Birliği'nin herhangi bir yasal dayanağı, ahlakı ve medeniyet maskesini denize atmaya istekli olması inanılmaz, çünkü bu arada binlerce insan Yunanistan sınırında sığınma başvurusunda bulunmak istiyor. 18 Mart 2016 tarihli AB-Türkiye anlaşması, bir kez daha ülkemize Avrupa siyaseti üzerinde güç verdi. 2015'in tekrarlanmaması gereken siyasi mantığı, AB'nin yeniden düşünmesine izin vermiyor. Kaçak göçmenler aslında AK-P hükümetinin kendi militarist ve iç siyasi planları için bir pazarlık kozu ve insan mühimmatı haline geldiler - Avrupa'da otoriter rejimleri savuşturmak için tampon bölgeler kurmak için anlaşmaları kullanan bir AB göç politikasının eline verildi mülteciler.

 

Ama Türkiye Avrupa pasaportu olmayanlara sığınma hakkı vermiyor. Türkiye, İdlib'deki askeri varlığıyla, Suriye-Rus taarruzu ile sınırına doğru 3,5 milyon kişinin daha şiddetli bir şekilde yerinden edilmesini önleme hedefini takip etse de, Suriye bölgelerine saldırısından bu yana Kürt yönetimi altındaki yerlerde oluşan göç sorunları halen devam etmektedir. Yüz binlerce insanın yerinden edilmedesin ‘den Suriye hükümetinin hataları ve emperyalizmin kendisi sorumludur. Türkiye-Suriye sınırında da mültecilere ateş ediliyor ve Türkiye onları Suriye'ye sınır dışı ediyor.

 

Başkan Erdoğan son yıllarda düzenli olarak AB-Türkiye arasında yapılan göç anlaşmasını sona erdirmekle tehdit etti. Bu kez tehdidini pekiştirdi: insanlar otobüslerle sınıra sürüldü, bir araya toplandılar ve bazıları dövülerek ve silah zoruyla sınırı geçmeye zorlandı. Bütün bunlar, AB ve NATO'yu Türkiye'yi savaş stratejisinde desteklemeye ve Suriye'den mülteci göçünü engellemeye ikna etmeye yönelik görüntüler üretmek için yapılıyor olmuş olabilir. Buna ek olarak, Suriyeliler kuzeydoğu Suriye'deki Kürt bölgelerindeki sözde "güvenli bölgeye" sınır dışı edilecek. Bunu yaparken bir taşla iki kuş vurmuş olacaktık: Kürt demokratik özyönetimi ciddi şekilde zayıflayacak ve aynı zamanda ülkede geçici olarak hoşgörü gösterilen mültecilerden kurtulacaktı. Fakat bu bir türlü olmadı.

 

AB, kendi göç politikasının çaylak hatasını - bağımlılığını - sorunun nedeni olarak kabul etmek yerine, Türkiye’ye her şekilde iki yüzlü politikalar uygulayarak  sorunu yatıştırmaya çalışıyor. Bunu yaparken, anlaşmanın hiçbir zaman işe yaramadığını ve hiçbir zaman da yürümeyeceğini kabul etmiyor: ne 1'e 1 değiş tokuş , bu sayede Yunanistan'dan Türkiye'ye geri gönderilen her Suriyeli için bir Suriyelinin Avrupa'ya yerleştirilmesi gerekiyor, ne de tehcir yoluyla Yunan Adalarından tahliyeler.  Anlaşmanın tek işlevsel unsuru, göçe karşı şiddetli savunma için milyarlarca takas yapmaktır. Bu durum ortadan kalkarsa, bu çaresiz ve başarısız göç politikasının gerçek yüzü ortaya çıkacaktır: AB'nin dış sınırına ateş açılması, o zaman yalnızca son mantıklı sonuçtur. AB-Türkiye anlaşması baştan başarısız oldu, bu konuda yapılması düşünülen her yeni anlaşma girişimi de başarısız olacak!

 

Buna rağmen AB ve Almanya, AB Komisyon Başkanı von der Leyen'in bir savunma bakanı edasıyla “Avrupa'nın kalkanı” olarak nitelendirdiği Yunanistan'ı koruyor ve sınır silahları için 700 milyon avroya destekleniyor. Militarizasyon sarmalı artmaya devam ediyor: Avrupa sınır koruma ajansı Frontex, bir RABIT özel operasyonuyla sınıra gönderildi. Ne yapacağı belirsiz - çekimlere katılmak mı?

 

2015'in karşılama kültürünün “bir daha asla tekrarlanmaması gereken bir mülteci krizi” olarak yeniden yorumlanması, Avrupa’da öyle bir korku yaratıyor ki, kabulden bahsetmek yerine kurşuna dizmelere göz yumuluyor. İzolasyonist paradigmanın iç politikada da öldürücü bir yanı var. Çok sayıda şehir ve topluluk - örneğin "Şehirler Güvenli Limanlar" ağındakiler gibi - hala bir karşılama ve açık toplum pratiğini ve kültürünü temsil ederken, göçü "tüm sorunların anası" olarak şeytanlaştıran politikacıların da toplum içi söylemleri var.

 

Avrupa'nın savunmasının yanlış eylemleri kabul edilebilir hale geldi. Bu bağlamda, Avrupa’nın dış sınırındaki faşizm, Avrupa toplumlarında büyüyen sağ terörizm ve demokrasinin temellerine yönelik saldırılarla yakından iç içedir. Avrupa bir yol ayrımında: Bu çılgınlığa ancak temel haklara, açlığa ve mültecileri kabule geri dönüşle karşı koyabiliriz.

 

TALEP EDİYORUZ:

• Tüm göçmenlerin Yunan adalarında ve tüm aşırı kalabalık kamplarda tutulmalarına derhal son verilmelidir.

• Göçmenlerin korona virüsüne ve verem hastalığından korunmaları için  etkili koruyucu önlemler alınmalıdır.

• Yunan Devlet şiddetinin derhal durdurulması ve göçmenlerin sınırlarda öldürülmeleri engellenmelidir.

 • AB-Türkiye anlaşması genişletilerek göçmenlerin Türkiye’den ülkelerine geri dönüşünün yolları açılmalı veya göç almamış olan Afrika ülkelerine kabulleri sağlanmalı.

• Suriye'de milyonlarca insanın zorla yerinden edilmesini sona erdirmek için aktif bir AB politikası yapılmalı.

• İltica hakkının restorasyonu, hukukun üstünlüğüne dayalı iltica prosedürleri ve Avrupa Birliği ülkelerinin dış sınırlarının askerden arındırılması sağlanmalı.

 • Gelen kişilerle ilgilenirken geçerli olan uluslararası, insani hakları ve Avrupa hukuku gerekliliklerine uygun hareket edilmeli

• Göçmenlerle dayanışma yapılmalı, şehirlerde halkın onları  kabulü sağlanmalı

• Sürekli uçuş için nedenler üretmeyen bir Avrupa politikası yürütülmeli

 

 

21 Eylül 2022, Lüksemburg

 

Empfehlen Sie diese Seite auf: